Tokiodan Kaliforniyaga: Jaloliddin Rahimovning “ikki madaniyat orasidagi” yo‘li

Tokioda yoz oxiri har doim shoshqaloqlik bilan keladi: metro bekatlarida oqim tinmaydi, ofislarga kirib-chiqayotgan odamlar ko‘payadi, shahar go‘yo “tezroq” yashashni talab qiladi. Jaloliddin Rahimov uchun esa 2022-yilning o‘sha oylarida Tokio boshqacha eshitilgan — tanish ritm ortida yangi manzilning tovushi bor edi. U Yaponiyada yillar davomida o‘ziga “tartib, jarayon, intizom” degan uchlikni singdirgan, endi esa shu mentalitetni boshqa tizim — Amerika hayotiga olib o‘tishga tayyorlanayotgan edi.

Jaloliddinning xalqaro yo‘li tasodifdan boshlanmagan. 2013-yilda u Yaponiya universitetlariga hujjat topshirib, grant (scholarship) yutadi va Ritsumeikan Asia Pacific University’da Innovation and Economics yo‘nalishida o‘qishga kiradi. Bu universitetning o‘zi ham “xalqaro laboratoriya”ga o‘xshaydi: turli davlatlardan kelgan talabalar, ikki-uch tilda muhokamalar, doimiy taqqoslash — nima ishlaydi, nima ishlamaydi, nima uchun. Jaloliddin uchun bu davr faqat diplom emas, balki fikrlash uslubini o‘zgartirgan maktab bo‘ladi: masalaga “his-tuyg‘u” bilan emas, tizim bilan qarash; reja tuzish; jarayonni o‘lchash; natijaga olib boradigan yo‘lni bo‘laklab ko‘rish.

O‘qish tugagach, Yaponiya uni ish hayotida ham “katta maktab”dan o‘tkazadi. UNIQLO’da sotuvchi-konsultant sifatida ishlash — tashqaridan oddiy ko‘rinsa ham, ichkarida juda qattiq intizomga qurilgan muhit: reja, smena, jamoa boshqaruvi, operatsion tartib, mijoz tajribasi. Aynan shu yillarda Jaloliddin “jarayon” degan tushuncha qog‘ozda emasligini, u har kuni ko‘rinmaydigan mayda qarorlarda yashashini anglab yetadi.

2019–2021-yillarda Luxottica’da Business Analyst bo‘lib ishlashi esa yo‘lni boshqa tomonga buradi: retail, ERP operatsiyalari, order-to-cash, inventar va hisobotlar — bular endi “natijaga olib boradigan mexanizm”ning ichki qismlari edi. Bu bosqichda Jaloliddin biznes bilan IT o‘rtasidagi eng muhim ko‘prikni ko‘radi: kompaniyadagi muammo ko‘pincha “odamlar”da emas, noto‘g‘ri qurilgan jarayonda bo‘ladi; jarayon to‘g‘ri bo‘lsa, raqamlar ham, tezlik ham, sifat ham o‘zgaradi.

2021-yil oktabrida u HSO Consulting’ga Tokioda ishga kiradi: Microsoft Dynamics 365 F&O (ERP) yo‘nalishida ERP tahlilchisi. Bu rol Jaloliddinni haqiqiy global ish muhitiga olib kiradi: post-go-live support, tiketing, tahlil, foydalanuvchi ehtiyojlarini tushunish, muammolarni tizim tiliga “tarjima qilish”, hamda eng muhimi — turli mintaqalardagi jamoalar bilan ishlash. U yerdagi tajribada bir detal alohida ajralib turadi: Jaloliddin ikki tilli (yaponcha–inglizcha) muhitda ishlaydi, ya’ni nafaqat so‘z tarjimasi, balki madaniyatlararo muloqot tarjimasini ham qiladi. Bitta loyiha ichida turli mentalitet, turli ish tezligi, turli “to‘g‘ri” tushunchasi bo‘lishi mumkin — buni uyg‘unlashtirish esa alohida mahorat.

AQShga ko‘chish Jaloliddin uchun alohida qaror emas, balki u olib borayotgan ish va o‘qish yo‘nalishidagi xalqaro jarayonlarning mantiqiy davomiga aylandi. Yaponiyadagi professional tajribadan so‘ng u Amerika muhitiga global loyihalar doirasida o‘tdi — bu jarayon hujjatlar, muddatlar, ko‘chish rejalari va yangi ish madaniyatiga moslashishni talab qildi. Jaloliddin bu bosqichda Yaponiyada shakllangan asosiy odatiga tayandi: murakkab vazifalarni shoshilmasdan, ketma-ket va tizimli tarzda bajarish.

Kaliforniyaga kelgach, u yana o‘sha tanish yo‘nalishda davom etadi — ERP va biznes tizimlari, operatsion tahlil, jarayonlarni optimallashtirish. Faqat endi fon boshqa: yangi mamlakat, boshqa muloqot uslubi, boshqa ish ritmi. Yaponiyada “aniqlik” birinchi o‘rinda bo‘lsa, Amerikada “tezlik” ko‘pincha ustun turadi. Jaloliddin aynan shu ikki madaniyatning kuchli tomonlarini birlashtirishga harakat qiladi: Yaponiya intizomi + Amerika pragmatizmi.

Amerikadagi hayotning yana bir muhim qismi — o‘qish va professional o‘sishni parallel olib borish. Jaloliddin 2022-yilda Kaliforniyadagi Lincoln University (Oakland) MBA dasturi bilan ham qiziqadi, keyinchalik dunyoda eng zo’r biznes maktabi Wharton School of Businessning onlayn MBA Foundation Series kabi kurslariga ham e’tibor beradi. Bu uning qarashlarini to‘ldiradi: u faqat “tizimlar mutaxassisi” bo‘lib qolishni emas, balki biznesning katta rasmini — strategiya, boshqaruv va bozor logikasini ham chuqurroq tushunishni maqsad qiladi.

Jaloliddin Rahimovning hikoyasi, aslida, oddiy immigratsiya hikoyasi emas. Bu — Yaponiyada bilim va intizom bilan shakllangan mutaxassisning o‘z tajribasini Amerika bozorida davom ettirish, yangi muhitga moslashish va global karera qurish yo‘li. Uning yo‘li shuni ko‘rsatadi: ko‘chishning eng qiyin joyi geografiya emas — mentalitet. Kimdir mamlakat almashtiradi, kimdir esa o‘zini yangidan “quradi”. Jaloliddin ikkinchi yo‘lni tanlagan.

Muallif: Iroda Farhodova