NATO Bosh kotibi Ryutte: Yevropa AQShsiz o'zini himoya qila olmaydi

NATO Bosh kotibi Mark Ryutte dushanba, 26-yanvar kuni Yevropa Parlamentining Mudofaa va Tashqi ishlar qo'mitalari a'zolari bilan uchrashuvda Yevropa yaqin kelajakda AQSh yordamisiz o'zini himoya qila olmasligini aytdi.

"Agar bu yerda kimdir <...> Yevropa Ittifoqi yoki umuman Yevropa AQShsiz o'zini himoya qila oladi deb o'ylasa, orzu qilavering. Bu ishlamaydi", - deya Ruttening so'zlarini keltirdi AFP. U AQShning yadroviy soyabonini "erkinligimizning asosiy kafolati" deb atadi va uning pozitsiyasiga qo'shilmaydiganlarga "omad" tiladi.

Shu bilan birga, Ryutte "AQShning NATOga Kanada va uning Yevropadagi NATO ittifoqchilari kabi qiziqishi bor" ekanligini ta'kidladi. "Yevropa va Kanadaning o'z xavfsizligi uchun ko'proq mas'uliyatni o'z zimmasiga olishi adolatli va o'rinli bo'lar edi. Yaxshi xabar shundaki, ular buni qilmoqdalar", - dedi ittifoq Bosh kotibi.

Ryutte yagona Yevropa armiyasini yaratishga qarshi.

Ryuttening so'zlariga ko'ra, agar Yevropa chindan ham "mustaqil harakat qilishni" istasa, unda har bir mamlakat uchun mudofaa xarajatlari NATO a'zolari 2025-yil iyun oyida kelishib olganidek, YaIMning 5 foizigacha emas, balki 10 foizigacha oshishi kerak. NATO Bosh kotibi shuningdek, Yevropa yadro salohiyatining ortib borayotganini muammo sifatida tilga oldi: "Amerika soyaboni" bo'lmasa, bu "milliardlab yevroga" tushadi.

Ryutte shuningdek, yagona Yevropa armiyasini yaratish g'oyasini tanqid qildi. Bunday ittifoqning, milliy qurolli kuchlardan tashqari, tuzilishi "ko'plab takrorlanuvchi tuzilmalar"ni yaratadi, bu esa "vaziyatni murakkablashtiradi". Ruttening so'zlariga ko'ra, Rossiya prezidenti Vladimir Putin Yevropada NATOdan tashqarida yagona armiya tashkil etilishidan "xursand bo'lardi".

Germaniya va Fransiya tashqi ishlar vazirlari Ruttening bayonotiga munosabat bildirishdi

Germaniya tashqi ishlar vaziri Yoxann Vadeful Yevropa YaIMning 5 foizini mudofaaga bag'ishlab, "to'g'ri yo'lda" ekanligini aytdi. "Agar biz buni qilsak, albatta o'zimizni an'anaviy vositalar bilan himoya qila olamiz", dedi vazir Stokgolmda shved hamkasbi Mariya Malmer Stenergaard bilan bo'lib o'tgan matbuot anjumanida.

Biroq, Vadeful yadroviy salohiyatni oshirish "haqiqatan ham murakkabroq masala" ekanligini tan oldi. Shu munosabat bilan vazir Yevropani "katta mustaqillikka intilishga" va shu bilan birga "AQSh bilan mudofaa ittifoqi doimo faol bo'lib qolishini ta'minlashga" chaqirdi.

Fransiya tashqi ishlar vaziri Jan-Noel Barro ham NATO Bosh kotibining bayonotlariga izoh berdi. "Yo'q, aziz Mark Ryutte. Yevropaliklar o'z xavfsizligi uchun javobgarlikni o'z zimmalariga olishlari mumkin va olishlari kerak. Hatto Qo'shma Shtatlar ham bunga qo'shiladi. Bu NATOning Yevropa ustunidir", deb yozdi u o'zining ijtimoiy tarmoq sahifasida.